medikal tedaviler

Finasteride ve Saç Ekimi

Finasteride ile Erkek Tipi Kellik Tedavisi

Erkek tipi kelliğin medikal tedavisinde kullanılan birçok ilaç bulunmaktadır. Finasteride kellik tedavisinde Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Bakanlığı ( FDA ) tarafından onaylanmış olan ilk ilaçtır.

Erkek tipi kellik, erkeklerde saç kaybının en yaygın nedeni olarak bilinir. Erkeklerin dörtte birinde henüz 21 yaşına gelmeden genetik olarak saçların dökülmesi görülür. İlerleyen yaşlarda saçların neredeyse %80’i tamamen dökülmüş olur.

Erkek tipi kellikte erkeklerde şakak ve tepe bölgesinde “ M” şeklinde tipik bir dökülme görülür. Ön, üst ve yan taraflarda dahil olmak üzere genetik sebeplerle saç dökülmesi yaşanır. Kafa derisinin bu kısımlarındaki dökülmeye erkeklik hormonu testosteron etkileri neden olur. Erkek tipi saç dökülmesi erkeklerdeki testosteron düzeyi ile bağlantılıdır. Fakat saç dökülmesinin tek sebebi sadece testosteron oranının yüksekliği değildir. Özellikle erkeklerin saç folüküllerinde 5 alfa denilen bir enzim daha vardır. Bu enzim testosteronun daha aktif hale gelmesine sebep olur. Testosteron daha aktif hale gelince, saçın dökülme oranının artmasına neden olur.

finasteride

Finasteride Saç Dökülmesine Nasıl Etki Eder?

Finasteride kullanımı sonrasında saç foliküllerindeki testosteron’u dihidrotestosteron’a yani ( DHT )’ye çeviren tip2, 5-alfa redüktaz enziminin inhibötürüdür. Testis tümörü tedavisinde de düşük dozlarda kullanılan bu ilaç, prostat kanseri riskini de azaltmaktadır. Amerika Sağlık Bakanlığı FDA tarafından erkek tipi kellik tedavisi ( androjenik alopesi ) için onaylanmıştır.

Finasteride’in Tarihçesi

Aslında finasterid ilk olarak prostat ilacı olarak üretilmiş, daha sonra şans eseri olarak, saç dökülmesini de önlediği tespit edilmiştir. 1974 yılında Imperato-McGinley isminde bir araştırmacı Dominik Cumhuriyeti’ndeki Salinas köyünde genetik olarak 5-alfa redüktaz enzimi yoksunu bir grup erkek çocuğu üzerindeki çalışmaları sonucunda bu bilgiye ulaşmıştır. Bu erkek çocuklarında hayatları boyunca DHT seviyeleri ve prostatları küçük kalmış, erkek tipi saç dökülmesi ve sivilceye rastlanmamıştır.

Araştırmacıların amacı bu erkeklerde bulunan 5-alfa redüktaz enzimi anormolliğini bloke eden bir ilaç bulmaktı. Daha sonra prostat büyümesi ( BHP ) ve saç kaybını önlemek için de bu ilaç kullanılmaya başlandı. İlacın kullanımı için ve tıbbi endikasyonlarını öğrenmek için FDA’nın onayına sunuldu. Sonuç olarak 1992 yılında finasterid; 50 yaş üstü erkeklerde prostat büyümesini önleyici ilaç olarak piyasaya sürüldü. Beş yıl sonra, 1997 yılında, erkek tipi kellik tedavisinde de FDA tarafından onaylandı.

Finasteride’in Etkileri

Araştırmalar, beş yıllık finasterid tedavisi sonucunda, erkeklerin % 90’ında saç dökülmesinin durduğunu ve yeni saç büyümesinin başladığını göstermiştir. Özellikle, beş yıl sonra, erkeklerin % 48’inde saç büyümesinde bir artış olduğu, geriye kalan % 42’lik grupta ise % 10 oranında saç kaybı olduğu ortaya çıkarılmıştır. Buna karşılık, ilacın düzenli kullanımında etkili olduğu, ilacın kullanımının bırakılması durumunda 6 – 12 ay içinde saç dökülmesinin yeniden başladığı tespit edilmiştir.

Araştırmacılar ilacın uzun süreli kullanımında ortaya çıkabilecek sağlık sorunları ile ilgili araştırmalar başlattılar. DHT, testosteronun bir türevi olup saç foliküllerinde bozulma ile birlikte erkek tipi kelliğin sebebi olduğu tespit edilmiştir. DHT’nin saça verdiği zararın yanı sıra beyin işlevleri, prostat, testis ve kas dokusunın gelişimi açısından çok önemlidir. DHT aynı zamanda beynin konsantrasyonundan, cinsel güçten ve fiziksel güç için de gereklidir. Finasteride, DHT’yi tamamen yok etmediği bilinmektedir. Ancak bazı erkekler uzun süreli kullanımından oldukça olumsuz yönde etkilenebilmektedir.

Kafa Derisinin Ön Bölgesi Üzerindeki Etkileri

Finasterid endikasyonu kafa derisinin ön bölgesindeki saç dökülmesi tedavisini kapsar. Klinik veriler kafa derisinin ön bölgesinde saç kaybı olan erkeklerin tedavisinde iyileşme olduğunu göstermektedir.

Finasteride’in Yan Etkileri

1 mg’lık finasteride kullanımında nadir de olsa bazı yan etkiler görülebilir, ancak geri dönüşümlüdür. Kontrol grubunda bir yıllık kullanımda % 1,5 oranında yan etki görülmüştür. Verilere göre 1 mg finasteride alan erkeklerde % 3,8 oranında bazı cinsel işlev bozuklukları, % 2,1 oranında erkekte ise plasebo riski oluştuğunu gösterdi. Beş yıllık kullanımın yan etkileri ise % 0,3 oranında libido, % 0,3 oranında erektil disfonksiyon ve % 0,0 oranında ise meni hacminde azalma görüldü. Ereksiyon olma zorluğu yani impotans ve cinsel istekte azalma, erkeklerde memelerde şişme ve hassasiyet, çarpıntı, karaciğer fonksiyonlarında değişiklikler, testislerde ağrı, ilaç bırakıldıktan sonra ereksiyon güçlüğü, uzun dönem kullanımlarında kısırlık ve depresif ruh hali tespit edilen yan etkiler arasındadır.

Cinsel işlev bozukluğu vakalarının birçoğunun ilacın kullanımına başladıktan kısa bir süre sonra meydana geldiği, ancak zaman içinde daha sonraki evrelerinde meydana gelen cinsel işlev bozukluğu da rapor edilmiştir. Cinsel işlev bozukluğu yan etkisi görülenlerin bazıları tedavi bırakmıştır, % 58 oranında hasta ise tedaviye devam etmiştir. İlaç bırakıldıktan sonra birkaç hafta içinde yan etkiler yok olmuştur.

Finasteride kullanımı bırakıldığına, tedavi sonucunda çıkmaya başlamış olan saçlar da dahil olmak üzere dökülmenin devam ettiği görülmüştür. Nihayetinde, hasta ilacı kullanılmaya başlamadan önceki saçsız haline döner.

Bunun dışında ilacın kullanılmaya ilk başlanıldığı evrelerde ani oluşan alerjik reaksiyonlar tespit edilmiştir. Döküntülü kaşıntı, kurdeşen yani ciltte kabarıklık, yüz, dudak, dil ve boğazda şişlik, yutkunma ve solunum güçlüğü de görülmüştür. İlacın kullanımı bırakıldıktan sonra etkilerin ortadan kalktığı tespit edilmiştir.

Finasteride’nin Vücut Tüyleri Üzerindeki Etkileri

Kafa derisindeki saçların yeniden büyümesi için kullanılan finasterid, aynı zamanda vücuttaki kılların gelişimini de inhibe edebilir. DHT vücuttaki tüylerin büyümesine de etki eder ve finasterid DHT oluşumunu engeller. Ancak, insanlardaki genetik varyasyon kişisel etkilerin tespit edilmesini zorlaştırır. Finasterid vücut tüylerinin artmasına neden olmaz.

Finasteride’in Uzun Vadeli Faydaları

Finasteride, kafa derisinde saç dökülmesinin olduğu ama hala biraz da olsa saç çıkan bölgelerde etkilidir. Tamamen kel olan alanlarda saç çıkmasında etkili değildir. Saçın seyrekleşmeye başladığı alanlarda, kullanımının faydaları saç dökülmesini yavaşlatmak ya da saç dökülmesi durdurmak konusunda etkili olduğu görünüyor. Sonuçlar genellikle birinci yılda zirve yapar, ikinci yılda istikrarlı devam eder ya da çok hafif bir düşüş gözlemlenir. Kişinin saçı koruma konusunda uzun vadeli kullanımında etkileri tam bilinmemekle birlikte, 5 yıllık tedavi sürecindeki erkeklerin büyük bir çoğunluğunda ilacın etkilerinin devam ettiği tespit edilmiştir.

İlaç kesilince faydaları kesilecektir. Kesilmesinin ardından 2 – 6 ay içinde, saç dökülmesi genellikle ilacın hiç kullanılmadığı andaki durumuna dönecektir.

Finasteride ve Saç Ekimi

Finasteride birçok konuda saç nakli operasyonunda faydalı olduğu tespit edilmiştir:

Finasteride henüz saç ekimi için aday olmayan genç hastalarda daha etkili sonuçlar verir.

Finasteride kafa derisinin ön kısımlarında çok daha az etkilidir, bu bölgede cerrahi saç ekim teknikleri çok daha etkili sonuçlar verir.

Finasteride, saç ekim işleminin yapılmadığı kafa derisinin arka kısmındaki saçlarda saç kaybını durdurur ve artmasını sağlar.

Finasteride almamayı tercih eden ya da yan etkiler nedeni ile tereddüt eden kişilerde saç ekim teknikleri daha etkilidir. Tek fark ilaçlar cerrahi müdahalenin yapılmadığı bölgelerde daha fazla saç dökülmesine engel olabilir. Saç naklinin başarılı olması ya da nakledilen saçların büyümesi ve kalıcı olması için ilaç gerekli değildir.

Finasteride Hakkındaki Yaygın Yanlışlar

Mit: Kadınlar ilaca dokunamaz.

Gerçek: Hamile kadınlar ezilmiş ya da kırık tableti eline almamalıdır.

——————————————————————————————————————————

Mit: Sadece tepe bölgesinde etkilidir.

Gerçek: Kafa derisinin üzerindeki her yerde hatta kafa derisinin ön kısmında da etkilidir.

——————————————————————————————————————————

Mit: Başladıktan sonra sürekli kullanılmak zorundadır.

Gerçek: Bu ilacı almayı istediğiniz zaman durdurabilirsiniz. İlacı almayı durduğunuzda ise sadece sağladığı faydaları kaybedersiniz.

——————————————————————————————————————————

Mit: Finasteride testosteronu düşürür.

Gerçek: İlaç genellikle yaklaşık % 10 oranında testosteron düzeylerinde artışa neden olur.

——————————————————————————————————————————

Mit: Karısı hamile olan erkekler Finasteride kullanmaya devam ederse doğum kusurlarına neden olur.

Gerçek: Hamile kadınlarda Finasteride ile tedavi edilen erkeklerin menisi fetüs açısından bilinen bir risk teşkil etmemektedir.

——————————————————————————————————————————

Mit:Finasteride aslında saç dökülmesini önleyen bir prostat tedavisi ilacıdır.

Gerçek:Finasteride tesadüfen saç dökülmesini engellediği farkedilen bir prostat ilacı değil, saç dökülmesini engellediği ve büyümesini sağladığı keşfedildiği andan beri bilinen bir ilaçtır.

NOT:Bu yazı bilgi amaçlı paylaşılmıştır. İlaçlar hekim kontrolü olmadan ve reçetesiz uygulanmamalıdır.

Referanslar:

Rathnayake D., Sinclair R. Male androgenetic alopecia. Expert Opin Pharmacother. 2010 Jun;11(8):1295-304

Yorumlar

Ücretsiz Bilgi Alın

Bilgilerinizi Bırakın, Biz Sizi Arayalım…